Dendera is een van die plekken die je dankbaar maken voor alles wat er níét mee gebeurd is. Weggestopt in een bocht van de Nijl nabij Qena, ten noorden van Luxor, overleefde de grote tempel van Hathor de eeuwen opmerkelijk gaaf, en een geduldige moderne reiniging heeft de rest gedaan — het roet van eeuwen weggetild om kleur te onthullen die niemand in tweeduizend jaar had gezien. Hathor was de godin van liefde, muziek, vreugde en moederschap, en haar heiligdom heeft een warmte die daarbij past. Waar veel tempels imponeren door hun soberheid, verbluft Dendera; het is een plek die het belonen waard maakt om naar boven te kijken.

In de grote hypostyle zaal rijzen massieve zuilen op naar kapitelen gehouwen met het kalme, koe-orige gelaat van Hathor aan elke zijde, en boven het hoofd ontvouwt het plafond zich in gerestaureerde banden van diepblauw en goud — gieren, dierenriemfiguren, de godin Noet die de zon verzwelgt en baart. Op één plafond staat de gevierde Dierenriem van Dendera, een cirkelvormige kaart van de oude hemel; het origineel werd uitgewrikt en naar het Louvre gevoerd, en een getrouw afgietsel vult nu zijn plaats. Daal af in de smalle crypten, klim naar de dakkapellen waar de nieuwjaarsriten werden gehouden, en vind het Romeinse geboortehuis en het stille, groene heilige meer buiten.

Omdat Dendera een eindje van de gebruikelijke Luxor-route ligt, voelt het nooit zo druk als de tombes op de westoever, en is er ruimte om te dwalen. De meeste mensen komen op een halve dagtocht vanuit Luxor en hebben de dakkapellen welhaast voor zichzelf, kijkend over de velden en palmen voorbij de omheiningsmuur. Het is een tempel om langzaam te nemen: de vreugde ervan zit in het detail — een bewaard gelaat, een plotselinge flits van originele verf, de manier waarop het ochtendlicht door de hal schuin invalt en het beschilderde plafond, voor een ogenblik, weer tot leven lijkt te komen.